خطای هزینه هدر رفته چیه ؟

چند وقت پیش داشتم یه کتابی رو میخوندم به نام هنر شفاف اندیشیدن که کتاب خیلی خوبی بود یکی از نکاتی که ازش یادگرفتم رو خواستم باهات به اشتراک بذارم و با هم یه مقداری در موردش صحبت کنیم نظرت چیه؟ موافقی ؟
یه وقتایی هست که ما وسط یه موضوعی بین رفتن و نرفتن گیر میکنیم! حتما تا به حال زیاد از این موقعیت ها برات پیش اومده ! مثلا داری یه غذایی رو میخوری متوجه میشی که این غذا مناسب تو نیست یا مزه اش بده یا خیلی چربه یا اصلا دوستش نداری! در این حالت دو تا موقعیت وجود داره حالت اول اینه که از غذا خوردن دست بکشی و حالت دوم اینه که اونقدر ادامه بدی تا غذا تموم بشه!
این موقعیت فقط موقع غذا خوردن پیش نمیاد مثلا یه موقع وساطای یه فیلم متوجه میشی که این فیلم رو دوست نداری یا مثلا داری توی یه رشته دانشگاهی درس میخونی که هیچ علاقه ای بهش نداری یا کارهایی مشابه این ها!ّ
در این موقعیت ها معمولا ما بین دو راهی گیر میکنیم و نمیدونیم باید چیکار کنیم بررسی ها نشون داده که بیشتر افراد روش دوم رو انتخاب میکنن! یعنی اون غذا رو تموم میکنن اون فیلم رو تا انتها میبینن و حتی توی اون رشته ای که دوست ندارن درس میخونن و فارغ التحصیل میشن! ایبنجاست که ما با مفهومی به اسم خطای هزینه هدر رفته آشنا میشیم
خطای هزینه هدر رفته
اگر بخوایم به طور کامل خطای هزینه هدر رفته رو بررسی کنیم باید بگیم : معمولا اکثر افراد دوست دارند تصمیمات خودشون رو به گونه ای انتخاب کنن که در راستای توجیح انتخاب های قبلیشون باشه! بررسی های مختلف نشون داده که انسان ها وقتی روی یه موضوعی وقت و انرژی گذاشته باشن یا برای اون هزینه انجام داده باشن خیلی سخت ازش دل میکنن! حتی خیلی از اون ها اگر متوجه بشن که این چیزی که بهش وابستگی دارن اشتباهه هم باز دست از حمایت کردن از اون نمیکشن و به همون کار ادامه میدن و در این حالته که خطای هزینه هدر رفته به وجود میاد!
این موضوع یک موضوع روانشناختیه که نه صرفا برای آدم های معمولی حتی برای بسیاری از دولت های بزرگ هم اتفاق افتاده بذاری یه داستان جالب در مورد این موضوع بهت بگم!
اثر کنکورد
شاید این موضوع رو شنیده باشی که بعضی از هواپیماهای نظامی اونقدر سرعت بالایی دارن که دیوار صوتی رو میشکونن! کشورهای انگلیس (بریتانیا) و فرانسه به این فکر افتادن که وقتی یه هواپیمای نظامی میتونه با این سرعت بسیار بالا حرکت کنه چرا ما هواپیمایی نسازیم که با همون سرعت بتونه تعداد زیادی مسافر رو جابه جا کنه ؟
در همون زمان بود که ایده ساخت یه هواپیمای فراصوت به ذهنشسون رسید و خواستن این هواپیما رو بسازن! این دو تا کشور همه جا اعلام کردن که قصد دارن این هواپیما رو بسازن و با کلی تبلیغات به کشورهای دیگه هم گفتن که اگر این هواپیما رو میخوان میتونن ازشون بخرن! چندین سال طول کشید تا تحقیقات لازم انجام شد و چندین میلیون دلار صرف ساخت اولین نمونه این هواپیما به اسم کنکورد شد
استفاده از موتورهای بسیار قوی باعث شده بود تا مصرف سوخت این هواپیما بسیار زیاد باشه و به هیچ وجه برای هیچ کشوری استفاده از اون صرفه اقتصادی نداشت در عین حال که مصرف سوخت این هواپیما بالا بود سرعت بالای اون هم امنیت مسافرین رو به خطر مینداخت کشورهای فرانسه و انگلیس از اواسط تولید این هواپیما به این مشکلات پی بردن اما تحت تاثیر موضوعی به نام خطای هزینه هدر رفته قرار گرفتن ! یعنی چون چندین سال زمان و انرژی و میلیون ها دلار هزینه برای ساخت این هواپیما صرف شده بود دوست نداشتن این پروژه رو متوقف کنن!
در نهایت چندین نمونه از این هواپیماها ساخته شد و به کشورهایی که ابراز علاقه مندی کرده بودن فروخته شده (حتی ۳ تا از این هواپیماها هم به ایران فروخته شد) اما پس از مدتی کشورهای دیگه متوجه زیان ده بودن و همچنین امنیت پایین این هواپیماها شدن و دیگه علاقه ای به استفاده از اون نداشتن در نهایت هم در ۲۵ ژوئیه سال ۲۰۰۰ این هواپیما در پاریس سقوط کرد و تمام سرنشینان اون هواپیما کشته شدن و با تصمیم همه کشورها دیگه از این هواپیما استفاده نشد!
میلیون ها دلار پول ، جون تعداد زیادی انسان و همچنین انرژی و زمان بسیار زیادی از بین رفت تا در نهایت انگلیس و فرانسه قبول کنن که باید از همون لحظه که متوجه مشکلات این هوا پیما شدن تولید اون رو متوقف کردن داستان این هواپیما به قدری مهمه که حتی به خطای هزینه هدر رفته اثر کنکورد هم گفته میشه!
حالا چرا در این مورد باهم حرف زدیم!
اهمیت جلوگیری از خطای هزینه هدر رفته
این جمله رو حتما بارها شنیدی یا خودت هم بارها اون رو به کار بردی که جلوی ضرر رو از هرجا بگیری منفعته! همون تایمی که تو داری ادامه یه فیلم به درد نخور رو میبینی میتونی به جاش یه فیلم بهتر ببینی! همون موقع که داری درسی که هیچ علاقه ای بهش نداری رو توی دانشگاه میخونی میتونی بری دنبال علاقه ات و کاری که دوست داری رو انجام بدی!
خیلی اوقات ما اسیر این خطای هزینه هدر رفته میشیم بی توجه به اینکه این انرژی و وقتی که ما داریم این جا ازش بیهوده استفاده میکنیم میتونیم یه جای دیگه ازش یه استفاده فوق العاده بکنیم!
یه چیزی بهت میگم هیچ موقع فراموشش نکن : یه چیز اشتباه همیشه اشتباهه! فرقی نداره تواول یه کاره اشتباهی ، اواسطشی یا یک قدم مونده به پایانی! هر جا متوجه شدی سریعا انجام اون کار اشتباه رو متوقف کن و برو سراغ کار درست!



